Kusurun Zarafeti: Objektifin Ardındaki Takıntı
Güzellik düzgünlük değil yoğunluktur. Mükemmeli değil doğru anı aramak, detaya saplanmak, kareyi bilerek bozmak ve çıkararak güçlendirmek üzerine. Objektifin ardındaki takıntının itirafı.
Bir kareyi kusursuz yapmak kolay. Onu unutulmaz yapmak başka iş.
Yıllardır aynı takıntıyla çalışıyorum. Güzellik, kusur ve o tek an. Bu üçü arasında gidip geliyorum. Şimdi bu takıntıyı ilk kez açıkça anlatmak istiyorum.
Güzellik benim için düzgünlük değil, yoğunluk. Standart güzelliğin peşinde hiç olmadım. Pürüzsüz bir yüz, kusursuz bir cilt, dengeli bir kompozisyon; bunlar bir kareyi taşımaya yetmiyor. Bir kareyi taşıyan şey, içindeki duygunun ağırlığı. Hikâyesi olan bir an, pürüzsüz bir yüzeyden her zaman daha güçlü.
Mükemmeli aramıyorum. Doğru anı arıyorum. Mükemmellik çoğu zaman cilalı bir yüzey demek; benim için öyle değil. Hissi tam yakaladığım o saniye, teknik olarak kusursuz olandan kıymetli. Teknik kusursuzluk bazen duyguyu öldürüyor: çok keskin, çok temiz, çok hesaplı. Ben her seferinde duyguyu seçiyorum.
Detay süs değil. Mesele detayda. Bir kareye saatlerce bakarım. Işığın düştüğü açı, bir gölgenin bittiği yer, kumaşın kıvrımı. İzleyici çoğu zaman bunu fark etmez. Ama o detay tüm kareyi ayakta tutar. Takıntım tam orada, kimsenin görmediği yerde başlıyor.
Bazen kareyi bilerek bozarım. Kırılmalar, kaymalar, bozulmalar; hiçbiri tesadüf değil. Kusursuz görüntü bazen yalan söylüyor. Fazla parlak, fazla düzgün, fazla ikna edici. Ben gerçeğe o çatlaktan giriyorum. Bir şeyi bilerek eksik bırakmak, kareyi daha dürüst yapıyor.
Eklemek değil, çıkarmak güçlendirir. Bir karede her şey olmak zorunda değil. Bazen bir rengi, bir detayı, bir ışığı çıkarırım. Geriye kalan boşluk, hissi izleyiciye daha sert geçiriyor. Doygunluk bazen sessizlikte saklı. En çok konuşan kare, en az şey söyleyen kare olabiliyor.
Bütün bunların altında tek bir şey var. Kalıcı olan kare değil, bıraktığı his. Yıllardır görüntü üretiyorum ama derdim hiçbir zaman tek bir kare olmadı. İzleyicinin içinde kalan o an. Bir karenin bittiği yerde hissin başlamasını istiyorum.
Kusurun zarafeti tam burada. Kusuru saklamakta değil, onu sahiplenmekte. Mükemmel kare herkesi etkiler, kimsede kalmaz. Kusurlu ama dürüst kare, birinin içine yerleşir ve orada durur.
Bu yüzden kusuru kovalamıyorum ama ondan da kaçmıyorum. Çünkü o tek an, çoğu zaman tam da kusurun olduğu yerde.